Τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης;
Είναι μια χρόνια μεταβολική ασθένεια, κατά την οποία η ινσουλίνη (ορμόνη υπεύθυνη για την απορρόφηση της γλυκόζης του αίματος από τα κύτταρα) είτε δεν παράγεται σε επαρκείς ποσότητες από το πάγκρεας, είτε αδυνατεί να κάνει τη δουλειά της.
Οι κυριότερες μορφές σακχαρώδη διαβήτη είναι ο τύπος Ι και ο τύπος ΙΙ. Όταν εκ γενετής το πάγκρεας έχει πρόβλημα στην έκκριση ινσουλίνης, τότε η ασθένεια εμφανίζεται ως τύπος Ι. Όταν η έκκριση περιορίζεται με τον χρόνο ή η χρήση της ινσουλίνης από τα κύτταρα παύει να είναι αποτελεσματική, τότε εμφανίζεται ως τύπος ΙΙ.

Πως μπορώ να καταλάβω ότι έχω πρόβλημα;
Ο διαβητικός τύπου Ι, ενώ έχει το πρόβλημα από τη γέννησή του, αυτό μπορεί να εμφανιστεί οποτεδήποτε. Συνήθως, εμφανίζεται στην πρώιμη εφηβεία (12-14 ετών) και μέχρι τα 30 χρόνια. Μπορεί όμως να εμφανιστεί και αργότερα. Τα κύρια συμπτώματα είναι η πολυουρία, η πολυδιψία και η πολυφαγία, που συνοδεύεται με ραγδαία απώλεια βάρους. Σαφώς, το κύριο σύμπτωμα είναι η αύξηση των τιμών γλυκόζης αίματος, που μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή στο νοσοκομείο με κετοξέωση (μια σοβαρή κατάσταση που αν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο).
Ο διαβήτης τύπου ΙΙ δεν προϋπάρχει, αντίθετα αποκτάται. Και εδώ τα συμπτώματα είναι τα ίδια (πολυουρία, πολυδιψία, πολυφαγία χωρίς όμως μεγάλη απώλεια βάρους), εμφανίζονται όμως συνήθως σε μεγάλη ηλικία και η γλυκόζη στο αίμα αυξάνεται σταδιακά κι όχι απότομα. Συνήθως, διαγνώσκεται γρήγορα και φτάνουμε σε ακραίες καταστάσεις μόνο όταν ο ασθενής δεν πάρει στα σοβαρά τη νόσο.

Τι μπορεί να πάθω;
Η σοβαρότερη άμεση επιπλοκή είναι η κετοξέωση, που συμβαίνει όταν η γλυκόζη αίματος ξεπεράσει κατά πολύ τα 400 mgr/dl, γεγονός όχι σπάνιο κυρίως στον τύπο Ι.
Οι μη ελεγχόμενες υψηλές τιμές γλυκόζης νηστείας στο αίμα (>115 mgr/dl) δημιουργούν μικροαγγειοπάθειες, που αχρηστεύουν σιγά σιγά όλα τα αγγεία του σώματος. Έτσι δημιουργούνται κυκλοφορικά προβλήματα κυρίως στα άκρα, που μπορεί να καταλήξουν πολύ επικίνδυνα. Αν τα αγγεία που θα καταστραφούν είναι αυτά των νεφρών ή της καρδιάς ή του εγκεφάλου κ.λ.π., τότε τα αποτελέσματα είναι καταστροφικά και μη αναστρέψιμα.

Πως μπορώ να το αντιμετωπίσω;
Πρώτα απ” όλα πρέπει να επισκεφτείς το γιατρό σου, ο οποίος θα κρίνει αν υπάρχει πρόβλημα και ποιο είναι το μέγεθος του προβλήματος. Στη συνέχεια είναι απαραίτητο να προσέξεις τη δίαιτά σου. Με τη βοήθεια του διαιτολόγου σου αυτό θα γίνει σχετικά εύκολα. Ο στόχος του διαιτολόγου σε αυτήν την περίπτωση είναι να σου μάθει τα πάντα γύρω από τη διατροφή σου, ώστε να μπορείς να τρως σωστά μόνος σου, σύμφωνα με το δικό σου τρόπο ζωής.
Δεν υπάρχει μια και μοναδική δίαιτα για τους διαβητικούς. Υπάρχει ένα κατάλληλο διατροφικό σχήμα προσαρμοσμένο απόλυτα στη δική σου κατάσταση, τον τρόπο ζωής σου, τις ιδιαιτερότητες και τις προτιμήσεις σου.
Ο γιατρός απ” την άλλη, ανάλογα με την κατάστασή σου, θα εκτιμήσει αν εκτός από τη διατροφή χρειάζεται να πάρεις και κάποια φάρμακα. Ο συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής και δίαιτας είναι απαραίτητος στις περισσότερες περιπτώσεις.
Αν το πάγκρεας δεν παράγει ινσουλίνη ή η ινσουλίνη που παράγεται δεν χρησιμοποιείται καθόλου, τότε ο γιατρός θα ρυθμίσει τη δόση της ινσουλίνης που θα παίρνεις ημερησίως και ο διαιτολόγος θα προσαρμόσει ανάλογα το διαιτολόγιό σου.

Δηλαδή αν προσέξω τη διατροφή μου μπορεί να γίνω καλά;
Όταν υπάρχει σακχαρώδης διαβήτης δεν εκλείπει. Όμως μπορούν να προληφθούν οι υψηλές τιμές γλυκόζης αίματος και άρα και τα προβλήματα που δημιουργούν. Με άλλα λόγια αν ελέγξεις και περιορίσεις το ζάχαρό σου σε χαμηλά-φυσιολογικά επίπεδα, τότε δεν πρόκειται να δημιουργηθεί πρόβλημα στην υγεία σου από το ζάχαρο.

Υπάρχουν κάποιες γενικές οδηγίες που αφορούν στη διατροφή μου;
Οι παλαιότερες αντιλήψεις περί αποφυγής τροφίμων, που περιέχουν ζάχαρη ή άμυλο, έχουν αντικατασταθεί από ισορροπημένα διαιτολόγια, που περιλαμβάνουν όλα τα τρόφιμα χωρίς στερήσεις και απαγορεύσεις. Αρκεί να ακολουθήσεις τα εξής:
 5-6 μικρά γεύματα ημερησίως. Όχι λίγα και μεγάλα γεύματα
 ορθή κατανομή των υδατανθρακών στα γεύματα
 απώλεια βάρους αν υπάρχει παχυσαρκία
 προσεκτική χρήση των λιπών
 αύξηση κυρίως λαχανικών αλλά και φρούτων στη διατροφή
 σχολαστική τήρηση των γευμάτων αυτών χρονικά, ποσοτικά και ποιοτικά
 αύξηση της φυσικής δραστηριότητας
 συχνή παρακολούθηση της προόδου από το γιατρό και το διαιτολόγο.

Η παράλληλη παρακολούθηση της κατάστασής σου από τον θεράποντα ιατρό σου και από τον διαιτολόγο σου, θα αποδώσει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Ταυτόχρονα, θα σου προσφέρει ασφάλεια και ποιότητα ζωής.
Κυριάκος Ρέππας
Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος
www.nutrimed.gr

Share →